Tafels

Wij hebben een keukentafel. Dat is bij ons het centrum van ons huis. Hier worden de zaken besproken, vakanties gepland, de boodschappenlijst samengesteld, de politiek bekritiseerd of het huiswerk van de kinderen gecontroleerd. Ook is dit de plaats voor de borrel en het diner. Er zijn natuurlijk nog veel meer tafels: de salontafel, de vergadertafel, de showtafel, tuintafel, kaptafel en de tafels van vermenigvuldiging, die zo goed werken als onze kinderen moeite hebben om in slaap te komen. Nu is er ook de klimaattafel. Er zijn er zelfs vijf. Aan elke tafel zitten vertegenwoordigers van een sector – zoals industrie of mobiliteit – om voorstellen te doen die moeten leiden tot een ‘klimaatakkoord’. En dan gaat het vooral om sterke vermindering van de CO2-uitstoot, zeg 50% t.o.v. 1990. Een goed voornemen vinden wij – met hart voor milieu en klimaat, ofwel onze toekomst. In de media is recent uitvoerig aandacht geschonken aan het klimaatberaad. Erg veel nadruk kreeg de vraag over de financiering. “De vervuiler betaalt” wordt door de industrie afgewezen. Dat vinden wij niet erg realistisch, maar politieke besluitvorming is vaak moeilijk te doorgronden. Wij missen daarvoor ook de nodige deskundigheid. Wij gaan daarom aan onze eigen keukentafel zitten en vragen ons af waar wij als onderneming in de bouwwereld een bijdrage kunnen leveren. Voor ons is de “gebouwde omgeving” ons natuurlijk speelveld. Wij hebben al vaker geschreven over energiebronnen, energiebesparing, isolatie en gedragswijziging. We hebben gepleit voor een andere manier van gebruik van grondstoffen en voor beter waterbeheer door middel van planten en bomen binnen de stad en binnen de particuliere mogelijkheden. Wat de realiteitszin is van de ombouw van alle gasverwarming in bestaande woningen naar warmtepompen en zonne-energie in korte tijd door gemeenten uitgevoerd, kunnen we niet beoordelen. Wel denken we dat eenvoudig beginnen bij de basis sowieso een goed idee is. Een collega zei eens: ‘als nu iedereen zijn gaskoken vervangt door elektrisch koken en zijn (niet al te oude) CV-gasketel nauwkeurig zou laten afstemmen op de benodigde capaciteit in plaats van op de maximale capaciteit van de ketel, dat dan de klimaatdoelen al snel dichterbij zouden komen. En dat hoeft helemaal niet zo kostbaar en ingewikkeld te zijn’. Kijk, hier kunnen we wat mee. Als U dat treft: vraag ons om advies! Keep it simple! #

Balkons!

Alle records zijn weer gebroken. Zo’n hete juli was nog niet vertoond en de droogte is op een bijna-ramp uitgelopen. Hier was 31 mei de laatste serieuze bui. Het effect is dat er nu wel meer mensen zijn die de klimaatverandering zorgelijk vinden. De overtuiging dat er op alle fronten maatregelen nodig zijn is toegenomen. Zowel bij overheden als bij particulieren. Steden bereiden zich voor op meer hitte door extra groen aan te leggen. Particulieren kunnen ook een ‘steentje’ bijdragen. (Ha! Liever een steentje vervangen!). Hoe bijvoorbeeld? Ik las onlangs een prachtige column van Esther Gerritsen in de VPRO-gids zomernummer. Zo mooi, dat ik hem hier opneem, met welnemen van Esther.

Maranatha Kerk project.

Temidden van de overige bebouwing in de wijk Duinoord valt de Maranathakerk op als een verdwaald dorpskerkje uit de Zwitserse Alpen. De dakconstructie komt namelijk uit Zwitserland. Het was een bouwpakket, dat in het voorjaar van 1949 per trein uit Zürich arriveerde. Het was een cadeau van de Zwitserse protestantse kerken. Het nieuwe hervormde kerkgebouw vond een plaats op het verlaten terrein van het Sperrgebiet van de Atlantikwall uit de Tweede Wereldoorlog.

Anno 2018 heeft de Maranathakerk de Monumentenstatus gekregen. Weer een mooi project om aan te hebben mogen werken.

De afgelopen jaren hebben we de kerkzaak de gemeentezaal en diverse ruimtes geschilderd en gemoderniseerd meubels en kasten gemaakt en geplaatst en de het sanitair vervangen. Een mooie veelomvattende opdracht.

In Samenwerking met en foto geleverd door Kathalijne Teuben van KT71 Interieur architectuur.

KT71.gif

 

Woningnood

Toekomstvast circulair bouwen betekent dat nieuwe gebouwen met een ‘materialenpaspoort’ steeds aanpasbaar zijn aan veranderende wooneisen en ook dat na gebruik de onderdelen herbruikbaar zijn. Op die manier kunnen onze schaars wordende grondstoffen in een eeuwigdurende kringloop behouden blijven. In het al eerder genoemde boek van Thomas Rau en Sabine Oberhuber (“Material matters”) wordt goed uitgelegd hoe dit principe werkt. Het is vanzelfsprekend erg belangrijk dat wij – de staat, bedrijven en klanten – ervan doordrongen zijn dat dit een serieuze cultuuromslag betekent. Zeker moet voorkomen worden wat recent in China is gebeurd. Daar staat een complete stad leeg met onbewoonde woontorens en uitgestorven straten. Een megaverkwisting, die te danken is aan ongebreidelde kredietverlening. Dat gaat goed tot de grens is bereikt. De vastgoedmarkt stortte in en is iedereen failliet. Lokale overheden, investeerders en verleide burgers zuchten nu onder torenhoge schulden. De centrale overheid, die eerst het speculatieve gedrag heeft aangemoedigd, zegt nu dat de schulden ‘individuele problemen’ zijn. Als je zo op zo’n grote schaal met schaarse grondstoffen omgaat, zal een tekort (op = op) snel tot grote economische en sociale problemen leiden. 

Een voorbeeld dus, hoe het niet moet. De vraag is of er wel een particulier persoon aansprakelijk kan worden gesteld voor deze calamiteit. Het is het systeem dat niet deugt en er is geen macht die het systeem de baas is. Zie ook het huidige Europa en de problemen die Italië veroorzaakt, niet alleen geopolitiek en economisch, maar ook klimatologisch. Zal daar prioriteit gegeven worden aan energietransitie, besparingen op fossiele brandstof en uitstoot van CO2? 

Ook dicht bij huis zijn er vraagstukken, die raken aan verbruik of gebruik. Bijvoorbeeld: wat gaat er gebeuren met het grote pand van de Amerikaanse ambassade, dat nu leeg staat (Lange Voorhout). De nieuwe gemeenteraad wil er geen (te) duur museum voor Escher van maken. Wat dan wel? We zijn benieuwd.

 

 

 

OP = OP

Die leuze zien we wel vaker, bij voorkeur bij winkelbedrijven, die een ‘spectaculaire’ aanbieding hebben. “Ga er direct op af”, suggereert de uitroep. Ben je te laat, dan heb je niks meer en dat is je eigen schuld! Maar, achter deze commerciële kreet ligt een ander, veel serieuzer begrip verscholen. Met enige regelmaat worden we geconfronteerd met zorgelijke toekomstbeelden. Zijn we in staat om in het jaar 2050 rond 10 miljard mensen te voeden en te huisvesten? Ja, zeggen wetenschappers, mits……Er is een aantal dwingende voorwaarden waaraan moet worden voldaan.
Een is in ieder geval dat we acuut stoppen met de enorme verkwisting van grondstoffen. Belangrijke stoffen waarvan de wereldvoorraad eindig is en door onze huidige handelwijze onbruikbaar als vervuilend afval op onze aarde zwerven: in de lucht (fijnstof, CO2), in de zee (plastik soep), in de grond (veel giftige, niet natuurlijke stoffen). Kunnen we eindeloos tantalium, tungsten en goud, enz. blijven delven, om bijv. onze onmisbare mobieltjes te maken? Die we elke vijf jaar weggooien, want ‘te oud, niet meer in de mode’, en met opzet van een korte technische levensduur voorzien? Nee, natuurlijk niet. “Op is echt op”.
We moeten een goed alternatief vinden voor onze roofbouwmaatschappij, zo schrijven Thomas Rau en Sabine Oberhuber in het verhelderende boek : Material Matters”. Zij pleiten voor een circulair economisch systeem, waarin materiaal niet langer wordt verbruikt, maar gebruikt. In het huidige lineaire systeem worden grondstoffen gedolven, gebruikt en weggegooid. Dat is niet langer houdbaar. We moeten toe naar een levensvatbaar economisch systeem, dat de schrijvers het ‘Turntoo’-model hebben genoemd.

Het gaat veel te ver om dat goede idee hier verder uit te leggen. U moet gewoon het boek lezen en ook gegrepen worden door het optimisme toekomstbeeld dat we kunnen bereiken, mits…… alle spelers hun verantwoordelijkheid nemen.
Wij zelf zijn in ieder geval enthousiast, maar wij zijn natuurlijk maar een kleine speler.

DE NATTE STAD

Er zijn maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan en er zijn maatregelen om met de klimaatverandering om te gaan. Van die laatste soort zagen we onlangs een mooi artikel in de Volkskrant (3 feb). Met enige regelmaat vallen er in Nederland forse hoosbuien, gemiddeld zo’n 70 per jaar en dat aantal zal toenemen. Ook de hevigheid zal toenemen. Reken op een waterstort van 100mm in een uur. Dat kan geen riool verwerken, dus lopen de laaggelegen wijken in de stad onder: straten, tunnels, kelders. De schade en emoties over verlies en verdriet zijn niet gering. Rotterdam bijvoorbeeld, is bekend met dat fenomeen. Er bestaan computermodellen, waarmee je kunt voorspellen wat er in een bepaalde stad gebeurt bij regencalamiteiten. Met zo’n model geef je de stad een ‘stresstest’. Je kunt dan zien waar de kwetsbare delen zijn en daarop preventieve maatregelen treffen. In het genoemde artikel doen ze dat in Apeldoorn. Op basis van de uitkomsten worden daar gedempte beekjes weer opgegraven, worden grote grindopslagplaatsen onder wegen aangelegd en wordt actief gebruik gemaakt van groenstroken. Soms wordt het trottoir verhoogd en de klassieke bestrating in ere hersteld. Voor het verwerken van hemelwater is dat beter dan asfalt. Dat kost natuurlijk veel geld, maar als je bij stadsvernieuwing, aanleg van nieuwe wijken of renovatie meteen in de planning hoge prioriteit geeft aan waterverwerking, valt dat nog mee. En schades blijven beperkt.
Wat ook goed helpt is bewustwording en meewerking van particulieren. Dat laatste: wat kan jijzelf (ikzelf) doen, vinden wij als bouw- en schildersbedrijf bijzonder interessant. Kijk wat er mogelijk is op dak en in de tuin: eigen wateropvang en verwerking, veel groen en veel minder tegels. Aanbrengen van hoogteverschillen in de tuin is een van de goede mogelijkheden, zoals vijvers en zitkuilen. Mocht U ideeën in die richting hebben en U kunt wel advies gebruiken: wij staan er klaar voor!

URGENTIE

Het lijkt er op dat we langzamerhand ons meer bewust worden van de eindigheid van de aarde en haar bewoners. Steeds meer verschijnen in de media artikelen over klimaatrampen, tekorten aan water, schone lucht en grondstoffen. Aan de almaar toenemende behoefte aan energie als gevolg van de toenemende welvaart van veel mensen (denk aan China, delen van Afrika en zuid-Amerika) wordt steeds moeilijker te voldoen. Winnen en gebruik van kolen en olie is zeer klimaatbelastend (CO2), gas raakt al bijna in een taboesfeer (Groningen), kernenergie is door een aantal landen al in de ban gedaan (Duitsland). Was het al weer lang geleden dat de Club van Rome een opzienbarend rapport publiceerde, waarmee uiteindelijk toch erg weinig is gedaan; later in 2006 kwam El Gore’s Inconvenient Truth en daarna is het aantal publicaties over klimaatverandering, over dreigende tekorten, over migratie en overbevolking explosief gegroeid. Gaan we beseffen dat onze niet-duurzame wijze van leven ons de das omdoet? De waarschuwingen liegen er niet om. De Seine overstroomt niet alleen half Parijs en de kelders van grote musea, de aarde beeft waar dat nooit mogelijk zou zijn geweest, de afkalving van gigantische ijsplaten in de Zuidpool, de verwoestijning in Spanje en veel andere gebieden, geen voldoende drinkwater meer in Kaapstad en Kathmandu, plastic afval op het Balinese strand: je kunt er niet meer omheen.

Wij moeten dus onze verkwistingscultuur verlaten. Niet meer producten maken die maar een zeer beperkte tijd meegaan. Lampen doen het maar 1000 uur, een auto laat het na zo’n jaar of 10 wel afweten, elke drie jaar moeten de kozijnen worden geverfd (vinden wij wel fijn, eigenlijk). Miljoenen oude smartphones liggen in de kast, afgedankt witgoed en CV-ketels gaan naar de vuilstort. Voorbeelden te over.

Voor ons is duurzaamheid het sleutelbegrip. Helaas is de term al sleets geworden, maar voor de inhoud staan wij. Je kunt wel zeggen: “wat doet de overheid, wat doen de multinationals, wat doen de anderen”, maar wij vinden: “wat doe je zelf”. Wij gaan gestand doen aan ons profiel, de duurzaamste schilder van het jaar en dat voor alle jaren! Doet U mee?

Duurzaam OUD & NIEUW

Dat zal niet meevallen, een duurzaam oud en nieuw in Nederland. Alleen al het vuurwerk: vol fijnstof en kwalijke dampen. Daarbuiten is het echter vol goede voornemens: halen we de doelstellingen van ‘Parijs”, brengen we de gasproductie terug, verbieden we de uitstoot van scooters en vaartuigen, willen we autogebruik terugdringen ten faveure van de elektrische fiets, wordt de woningbouw gestimuleerd met energieneutraal bouwen, blijft subsidie op zonnepanelen, en nog veel andere ideeën van landelijke en lokale politici.

Op de ‘gevaarlijkste avond van het jaar’ vinden de traditionele conferences plaats, wel vijf geloof ik, dit jaar. De gezaghebbende cabaretiers houden ons (de gewone Nederlander) een spiegel voor, wellicht met meer zeggingskracht dan de politieke beleidstukken, die ons de toekomst in moeten leiden. Dus gaan we eens goed opletten wat de cabaretiers ons over duurzaamheid en alles wat daarmee samenhangt te vertellen hebben.

Bij de voorbeschouwingen kom ik op Youp: ‘we stappen zo vaak in het vliegtuig dat we het klimaat aan flarden vliegen’. Dat is het dan, alhoewel er veel over Trump wordt gezegd. Die is de antiduurzaamheid in persoon, dus indirect komen we wel aan onze trekken.

Toch zou je kunnen zeggen: leeft het echt, het onderwerp? Laten we (een deel van) onze goede voornemens erdoor bepalen? De don’ts, als niet meer roken, minder vlees, niet meer vliegen naar vakantiebestemmingen, minder auto? De do’s, als pak de fiets, zet groen in de tuin, scheid je afval wat nauwkeuriger? Mogelijk is het een gespreksthema bij het happen in de oliebollen en het nippen aan de bubbels. In ieder geval: wij wensen onze bevriende klanten een goed en duurzaam 2018.

Optimisme

De zomervakantie is weer voorbij. Was het leuk? Was het warm? Duurde hij echt tekort? Nog goede voornemens gemaakt? Voor ons: vier keer ‘ja’. Dus nu weer volop aan de slag, met man en macht. We zien dat de crisis achter de rug is. Er wordt gebouwd en gerenoveerd dat het een lieve lust is.

Huizenprijzen vliegen de pan uit, althans in onze streken. Overal staan auto’s van bouwondernemingen voor de deur: schilders en klusjesmannen, dakpanleggers

en tuinaanleggers. En wij natuurlijk ook. Logisch dat we optimistisch gestemd zijn over de toekomst van ons bedrijf. Hoewel we zien dat er wel heel veel nieuwe ondernemers zich aandienen. En ook dat die niet altijd de kwaliteit bieden die bij ons de norm is. Op kwaliteitsgebied kunnen wij ons onderscheiden.

Verder is het behoorlijk onrustig in de wereld. Bij ons schiet het formeren van een regering niet erg op. Het lijkt dat religieuze opvattingen over wat de mens voor zichzelf wel en niet kan/mag beslissen meer prioriteit hebben dan de urgente problemen met klimaat en milieu. CO2 uitstoot blijft toenemen en vergaande maatregelen zijn niet populair voor de kiezersgunst. Het Amerikaanse beleid is in dit opzicht helemaal een ramp. Daar komt dan nu een nieuw vraagstuk bij: als de permafrost structureel ontdooit, staat de wereld nog meer onheil te wachten. De overstromingsrampen in de VS (Houston) en in ZO-Azië lijken toeval, maar zijn ze dat ook?

Wij zijn over deze ontwikkelingen bepaald niet optimistisch, maar willen als kleine wereldburger wel blijven streven naar verbetering: duurzaamheid voor leven en welzijn. Dus, nu er weer zoveel wordt gebouwd en gerenoveerd: denk na over minder beton en asfalt en meer groen en nieuwe systemen van waterbeheer.

We gaan het zien.

evacuatietip ?

Work in progress

Code Rood

Wat was het warm in juni, hè? Gemiddeld 2,5 graad boven normaal. En kurkdroog. Nu, op moment van schrijven (1 juli), is het weer wel normaal: nat en guur en 18*. Maar in Z-O-Europa kan het zomaar 45* zijn. Code rood voor vakantiegangers naar Turkije, Griekenland en aanpalende gebieden.

Uit de zaterdagkrant: “Ook in de rest van Zuidoost-Europa worden hoge temperaturen verwacht. In grote delen van Griekenland, Macedonië en Bulgarije wordt het zelfs ondraaglijk heet. In delen van Bulgarije zal het bijna 20 graden warmer zijn dan het normaal in deze periode van het jaar is. Mogelijk wordt in het land een hitterecord uit 1916 gebroken”.

Nog meer uit die krant: “De aanhoudende hitte leidt in Italië tot steeds grotere watertekorten. Vorige week werd in twee provincies de situatie zo nijpend, dat de regering de noodtoestand uitriep. Voor onder meer de steden Bologna, Turijn en Florence werd toen in het weekeinde code rood afgekondigd. Dat is het hoogste risiconiveau voor de volksgezondheid op een schaal van vier niveaus”.

De bosbranden in Portugal zijn al geen nieuws meer. Bert Wagendorp schrijft in de Volkskrant van 20 juni: “……Uit andere opwarmingscijfers blijkt dat de subtropen langzaam maar zeker onze kant opkomen. Misschien zijn de gebeurtenissen in Portugal een wake-upcall en tracht de natuur ons duidelijk te maken dat er écht iets aan de hand is. Het gepraat over duurzaamheid en de uitstoot van CO2 heeft nog altijd iets vrijblijvends, de zorgeloosheid overheerst en inderdaad is het momenteel prima toeven op het terras en langs de waterkant. Maar het is niet vrijblijvend, er voltrekken zich zorgwekkende zaken”.

Zo dus, en Trump maar beweren dat het allemaal onzin is, die klimaatverandering. Ook onze eigen politici lijken andere prioriteiten te hebben, althans zo blijkt uit de verslagen van de kabinetsformatie tot nu toe.

Voor ons particulieren, is de vraag: wat kan je persoonlijk doen? Natuurlijk zijn daar de zonnecellen op je dak, goede isolatie, zuinige apparaten, nadenken over wat je koopt en eet. Wat ook nog zoden aan de dijk kan zetten, als we het met z’n allen doen: vergroening! Doe al die tegels, stenen en grind uit je tuin en beplant. Geen bewerkelijk gras, maar bloeiende vaste planten en struiken die weinig onderhoud behoeven. Veel mooier en goed voor waterbeheer, betere lucht, beter stadsklimaat en vangt CO2. Wij gaan ook ons schuurdak beplanten: goed idee.

Overigens: laten we collectief zuinig zijn op bedrijven die duurzaamheid in hun beleid voeren. Bescherm tegen activistische geldbeluste aandeelhouders uit het buitenland. Dan kunnen wij zonder schuldgevoel milieuvriendelijke verf kopen.